Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Cieszyn to miasto szczególne, jedno z najpiękniejszych w naszym województwie. Czeka tu wspaniała starówka z cennymi obiektami i Wzgórze Zamkowe z XI-wieczną rotundą. Ten piękny kościółek jest jednym z najstarszych i najpiękniejszych zabytków architektury sakralnej w Polsce. Aby zobaczyć, jak wygląda, wystarczy wyjąć z portfela 20-złotowy banknot.

Cieszyńska Wenecja Cieszyńska Wenecja  GRZEGORZ CELEJEWSKI

Nie brakuje tu wielu malowniczych zakątków. W Cieszyńskiej Wenecji, gdzie wody przepływającego przez nią kanału obmywają mury starych, małych domków, można się zaszyć na długo. Cieszyn od lat intensywnie współpracuje z sąsiedzkim Czeskim Cieszynem. Miasta potrafią wspólnie zdobywać unijne dotacje, dzięki którym m.in. odnawiają brzegi granicznej Olzy, na których można wypoczywać, biegać lub jeździć na rowerze.

Granica, przez lata dzieląca oba miasta, ma dzisiaj znaczenie tylko symboliczne. Ludzie, którzy przechodzą na drugą stronę rzeki mostami Przyjaźni lub Wolności, aby wypić pyszne czeskie piwo lub zjeść knedle, mogą się nawet nie zorientować, że wchodzą do innego kraju. Dla osób z zewnątrz Cieszyn i Czeski Cieszyn to dzisiaj już praktycznie jedno miasto.

Do tego dochodzi niezwykle ciekawa historia miasta na pograniczu, które przez stulecia budowali ludzie różnych wyznań, kultur i narodowości i na którym swoje piętno odcisnęli zarówno Piastowie, jak i Habsburgowie – stare i słynne dynastie, które miały bardzo duży wpływ na Europę i przez kilka wieków władały Cieszynem.

Odpychająca wizytówka

To wszystko powoduje, że Cieszyn przyciąga gości z całej Polski i wielu krajów. Może nie jest ich jeszcze tylu, ilu życzyliby sobie lokalni urzędnicy i przedsiębiorcy, ale bez wątpienia miasto ze względu na wszystkie swoje zalety jest pewnym punktem na mapie wielu wycieczek. Z tym do niedawna wiązał się jednak pewien problem.

O ile przyjezdni byli w stanie szybko zakochać się w wielu zakątkach Cieszyna, to ich entuzjazm szybko gasł, gdy trafiali na znajdujący się w śródmieściu dworzec kolejowy. Doświadczył tego Wojciech Kubica, bielszczanin, który przed laty studiował w Cieszynie.

– Zawsze byłem oczarowany Cieszynem, kojarzył mi się z najpiękniejszymi latami mojego życia. Jakiś czas temu przyjechali do mnie znajomi z Londynu. Postanowiłem zabrać ich do Cieszyna. Po moich opowieściach wyobrażali sobie go jako nadgraniczną perełkę, miasto zadbane w każdym calu. Gdy doszliśmy do dworca, byli w szoku. Nie byli w stanie sobie wyobrazić, jak to możliwe, że takie miasto ma taką odpychającą wizytówkę. Mówili, że to straszydło, które trudno znaleźć w najbardziej prowincjonalnych dziurach. Tym większe było ich zdziwienie, gdy w Czeskim Cieszynie, ledwie kilometr dalej, zobaczyli imponujący odremontowany dworzec, będący ważnym węzłem kolejowym – opowiada Kubica.

Elegancka brama do Polski

Przyjezdnym szydzącym z cieszyńskiego dworca trudno się było dziwić. Pochodzący z XIX-wieku ceglany gmach był przez ostatnie lata w opłakanym stanie. Podróżnych nie obsługiwał od 2009 roku, a komunikacja kolejowa praktycznie tutaj zamarła. Wszystkich, którzy się tutaj pojawili, witał więc zamknięty na głucho, potwornie zaniedbany budynek z odrapanymi ścianami pokrytymi brzydkimi malowidłami i wybitymi szybami. Często siedzieli przy nim podpici osobnicy.

O ile goście odwiedzający Cieszyn mogli szybko uciec z tego miejsca, to mieszkańcy miasta i regionu byli skazani na taki widok codziennie. W pobliżu budynku dworca znajdowało się bowiem miejsce, z którego odjeżdżały busy i autobusy, przywożące i odwożące pasażerów zarówno do różnych miejscowości Śląska Cieszyńskiego, Krakowa jak i innych miast.

Dlatego cieszyniakom i lokalnym władzom było za dworzec po prostu wstyd. Urzędnicy wielokrotnie skarżyli się, że wizerunek miasta cierpi przez stan tego budynku. Apelowali do PKP o remont i reaktywowanie linii do Bielska-Białej, ale odpowiedź zawsze była odmowna.

Wreszcie przed pięcioma laty miastu udało się przejąć od PKP budynek dworca i sąsiedni plac. Następnie powstała koncepcja zagospodarowania tego terenu. Samorząd nie chciał jednak myśleć wyłącznie o remoncie. Postanowił wraz z nim zbudować w tym miejscu zintegrowany węzeł przesiadkowy, który stanie się ozdobą miasta i będzie na najwyższym poziomie obsługiwał zarówno pasażerów pociągów, jak i autobusów, a także zaoferuje wygodne rozwiązania dla kierowców samochodów i rowerzystów. – To będzie taka elegancka południowa brama do Polski – żartowali w Cieszynie.

Inwestycja dzięki unijnej dotacji

Realizacja tej wizji nie byłaby jednak możliwa, gdyby nie Unia Europejska. Stosunkowo niewielki Cieszyn nie miał w budżecie tak dużych pieniędzy. Dlatego rozpoczęcie prac umożliwiła właśnie unijna dotacja w wysokości prawie 10,4 mln zł.

Umowę z wykonawcą prac podpisano w grudniu 2016 roku. W ramach inwestycji dworzec przeszedł generalny remont i zmienił się nie do poznania. Stary, historyczny obiekt został gruntownie odrestaurowany wewnątrz i z zewnątrz. Stojący obok niego niższy budynek rozebrano. W jego miejscu powstał nowy, w którym mieszczą się poczekalnie, kasy i toalety. Zbudowano także plac manewrowy z ośmioma stanowiskami i peronami dla autobusów lokalnych oraz tych, które jadą w inne zakątki Polski. Powstało rondo na skrzyżowaniu ul. Bobreckiej i Hajduka, miejsca postojowe dla samochodów, chodniki i ścieżka rowerowa.

Odnowiony dworzec PKP w CieszynieOdnowiony dworzec PKP w Cieszynie DAWID CHALIMONIUK

Wyremontowany dworzec wraz z węzłem przesiadkowym oddano do użytku wiosną tego roku. Wizyta w tym miejscu nie jest teraz dla podróżnych przykrą koniecznością, ale przyjemnością. Już z daleka zachęca obiekt, gdzie odnowione zabytkowe mury połączono z jasnym, surowym betonem i dużą ilością przeszkleń. W przestronnej, jasnej poczekalni możemy wygodnie rozsiąść się na kolorowych meblach i zanurzyć w lekturze książki. Gdy rozglądamy się po odnowionych ścianach, widzimy zaprezentowane w efektowny sposób najciekawsze zabytki w okolicy.

Na odjazd pociągu lub autobusu czekamy w spokoju, spoglądając na elektroniczną tablicę, na której wyświetlane są wszystkie informacje w ramach dynamicznego systemu informacji pasażerskiej. Możemy za darmo skorzystać z eleganckiej toalety, a nad spokojem na dworcu czuwają strażnicy miejscy, którzy pełnią służbę w jednym z pomieszczeń.

Drogę na perony wskazują nam estetyczne informacje w trzech językach: po polsku, czesku i angielsku. Idąc do autobusu, nie zmokniemy nawet podczas ulewy, ponieważ pójdziemy pod efektownym zadaszeniem. Wszystko pochłonęło około 17 mln zł.

Pozostała kwota pochodziła z budżetu miasta, do inwestycji dorzucił się też powiat cieszyński. A to jeszcze nie koniec – trwają prace nad wdrożeniem biletu elektronicznego w miejskich autobusach, które zostały już doposażone w nowe kasowniki, obsługujące specjalne karty miejsce. – Nie tylko nie mamy się już czego wstydzić, ale możemy być dumni, że w europejskim Cieszynie mamy naprawdę europejskie warunki – cieszą się mieszkańcy miasta.

180 połączeń dziennie

Chociaż nowy dworzec wraz z węzłem funkcjonują od kilku miesięcy, burmistrz Ryszard Macura nie ma problemów z przytoczeniem konkretnych korzyści.

Odnowiony dworzec PKP w CieszynieOdnowiony dworzec PKP w Cieszynie DAWID CHALIMONIUK

– To kolejna kluczowa inwestycja w przestrzeni naszego miasta, która znacząco poprawia funkcjonalność i estetykę Cieszyna. Dziś z całym zdecydowaniem możemy powiedzieć, że przestrzeń, o którą zabiegaliśmy od tylu lat, stała się przyjazną dla mieszkańców miasta i osób do nas przyjeżdżających. Nowoczesny obiekt obsługuje aktualnie blisko 180 połączeń autobusowych każdego dnia, w różnych kierunkach – wylicza Ryszard Macura.

Burmistrz podkreśla, że dworzec jest inwestycją, która powstała z myślą o przyszłości. Ostatnie lata pokazały bowiem, że w Cieszynie przybywa turystów. W zeszłym roku Cieszyńskie Centrum Informacji odnotowało ich już prawie 30 tys.

– To dowód na to, jak ważne są podjęte i trwające nadal starania o kolejowe skomunikowanie Cieszyna. Zgodnie z planami jeszcze w tym roku oddana zostanie do użytku odremontowana linia 90, łącząca Cieszyn z Zebrzydowicami, a efektem prowadzonych na tym odcinku prac powinno być skrócenie czasu przejazdu pociągów. Z kolei w 2021 roku spodziewamy się połączenia kolejowego z Goleszowem, co jeszcze kilka lat temu wydawało się niemożliwe, a co daje nam nadzieję na przekonanie władz samorządowych województwa śląskiego, że również kolejowe połączenie Cieszyna z Bielskiem jest potrzebne. Niemniej jednak kluczową datę dla naszego miasta stanowił dzień 27 kwietnia 2018 r. i otwarcie Dworca Cieszyn, które nadało swego rodzaju nowy początek funkcjonowania dobrze zorganizowanej przestrzeni miejskiej, służącej transportowi publicznemu – dodaje burmistrz Macura.

***

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.